Հայտնի բլոգեր Արթուր Չախոյան իր ֆեյսբուքյան էջում հրապարակել է տեսանյութ և պնդել, որ շուրջ 900.000 ԱՄՆ դոլարով բարեկարգված այգին արդեն քանդվել է, իսկ Երևանի քաղաքապետարան–ը պատրաստվում է նոր գումար հատկացնել նույն տարածքը կրկին բարեկարգելու համար։
Եթե ներկայացված տեղեկությունները համապատասխանում են իրականությանը, ապա գործ ունենք ոչ թե պարզապես անփութության, այլ բյուջետային միջոցների արդյունավետության և պատասխանատվության մեխանիզմների լրջագույն ձախողման հետ։
Հիմնական հարցը՝ ինչպե՞ս կարող է 900.000 դոլարանոց նախագիծը «քանդվել» մեկ տարում
Քաղաքային բարեկարգման նախագծերը ենթադրում են․
- նախագծային փաստաթղթերի հաստատում,
- շինարարական վերահսկողություն,
- աշխատանքների ընդունում-հանձնում (ավարտական ակտ),
- երաշխիքային ժամկետ։
Եթե այգին մեկ տարվա ընթացքում քանդվել է, առաջանում են հետևյալ իրավական հարցերը․
ա) Կա՞ երաշխիքային ժամկետ։
Եթե այո, ապա ինչո՞ւ նորից գումար է հատկացվում, այլ ոչ թե պարտավորվում է նախորդ կապալառուն վերացնել թերությունները իր հաշվին։
բ) Ո՞վ է ստորագրել ավարտական ակտը։
Արդյո՞ք աշխատանքները փաստացի ընդունվել են առանց պատշաճ որակի ստուգման։
գ) Ինչո՞ւ է կրկին բյուջետային ֆինանսավորում նախատեսվում։
Սա կարող է վկայել կրկնակի ֆինանսավորման կամ պայմանագրային վերահսկողության ձախողման մասին։
Հնարավոր կոռուպցիոն ռիսկեր
Եթե իրավիճակը ներկայացվածի նման է, ապա առկա են հետևյալ ռիսկերը․
- 🔹 Պայմանագրային վերահսկողության բացակայություն
- 🔹 Կապալառուի նկատմամբ անհետևողականություն կամ շահերի բախում
- 🔹 Անարդյունավետ ծախս՝ պետական միջոցների վատնում (waste of public funds)
- 🔹 Հնարավոր նախնական համաձայնություն կրկնակի աշխատանքների համար
900.000 դոլարը Երևանի համայնքային բյուջեի համար ոչ թե փոքր, այլ զգալի չափ է։ Այդ գումարը համարժեք է սոցիալական, կրթական կամ առողջապահական ծրագրերի ամբողջական ֆինանսավորմանը։
Քաղաքական և կառավարչական պատասխանատվություն
Եթե այգին իսկապես քանդվել է մեկ տարում, ապա պատասխանատվությունը պետք է կրեն․
- նախագիծը հաստատած պաշտոնատար անձինք,
- տեխնիկական վերահսկողություն իրականացնողները,
- ընդունման հանձնաժողովը,
- և վերջապես՝ քաղաքական պատասխանատվություն կրող ղեկավարությունը։
Այն պնդումը, թե «ոչ ոք պատասխանատվություն չի կրում», արդեն իսկ վկայում է վերահսկողական համակարգի դեֆորմացիայի մասին։
Անհրաժեշտ է՝
- Հրապարակել պայմանագիրը, տեխնիկական բնութագիրը և ընդունման ակտերը
- Հրապարակել երաշխիքային պարտավորությունների պայմանները
- Պարզաբանել՝ ինչ իրավական հիմքով է նախատեսվում նոր ֆինանսավորում
- Տալ հստակ պատասխան՝ արդյո՞ք սկսվել է ծառայողական քննություն
Եզրակացություն
Եթե նույն այգու համար կրկնակի գումար է դուրս գրվում առանց պատասխանատվության մեխանիզմի գործարկման, ապա խոսքը պարզապես վատ կառավարման մասին չէ․ դա արդեն կոռուպցիոն բարձր ռիսկի ցուցիչ է։
AntiCor-ը շարունակելու է հետևել այս գործին և պահանջել հաշվետվողականություն։