Ակտիվիստ Արթուր Չախոյանը սոցիալական ցանցերում քննադատել է Երևանի քաղաքապետարանի՝ Տիգրան Ավինյանի ղեկավարած մարմինների գործողությունները «Նորաշեն 2» հասցեում կառուցվող/կառուցված շենքի շուրջ առաջացած խնդիրների համատեքստում՝ դրանք ներկայացնելով որպես քաղաքաշինական վերահսկողության խաթարման և հնարավոր կոռուպցիոն «միջնորդավորված կապերի» ռիսկային պատկեր։
Ի՞նչ է պնդում Չախոյանը
Չախոյանի հրապարակումների առանցքային թեզն այն է, որ շենքում պատուհանների անօրինական բացումը, ապա դրանց ժամանակավոր ծածկումը, եթե տեղի է ունեցել «ավարտական ակտի» (շահագործման ընդունման) ստորագրումից հետո, կարող է վկայել այն մասին, որ շինարարության գործընթացը «փակվել է» ոչ թե բացառապես իրավական/տեխնիկական չափանիշներով, այլ՝ կառուցապատողի և վարչական մարմինների հնարավոր պայմանավորվածությունների շրջանակում։
Փողի և քաղաքաշինության խաչմերուկը․ ինչ է հայտնի նվիրատվության մասին
Չախոյանը նաև հղում է անում կառուցապատողի՝ իշխող ուժին կատարած փոխանցմանը՝ որպես «քաղաքաշինական հարցերի լուծման» հնարավոր շարժառիթների մասին խոսելու հիմք։
Այս համատեքստում կարևոր է, որ Factor.am-ը 2024թ․ հունվարի 26-ին հրապարակել է տվյալներ, ըստ որոնց «Առաննա շին» ՍՊԸ-ի սեփականատեր Արմեն Ավթանդիլյանը Երևանի ավագանու ընտրությունների նախընտրական շրջանում կես միլիոն դրամ է փոխանցել իշխող ՔՊ կուսակցությանը՝ դրամահավաքի ժամանակ, և որ այդ ընկերությունը շենք է կառուցում հենց Երևան, Աջափնյակ, Նորաշեն 2 հասցեում։ Նույն հրապարակման մեջ նշվում է նաև, որ շինթույլտվության փաթեթի և շինաշխատանքների ընթացքում ենթադրյալ խախտումների առթիվ դեռ 2022թ․ ամռանը քրեական գործ է հարուցվել՝ պաշտոնեական լիազորությունների չարաշահման/անցման և փաստաթուղթ կեղծելու հոդվածներով (ըստ հրապարակման՝ տեսչական մարմնի արձանագրումների հիման վրա)։
Ինչո՞ւ է սա կոռուպցիոն ռիսկ
Այս պատմության «կարմիր դրոշները» (red flags) դասական են քաղաքաշինական ռիսկերի համար․
- շահագործման ընդունման ակտից հետո կատարվող «շտկումները» (եթե փաստականորեն հաստատվի) կարող են նշանակել, որ ընդունման պահին կամ խախտումները չեն արձանագրվել, կամ անտեսվել են,
- կառուցապատողի կողմից քաղաքական ուժին կատարված նվիրատվությունը, եթե օրենքով թույլատրելի է համարվում, ստեղծում է բախվող շահերի, ազդեցության առևտրի և արտոնյալ վերաբերմունքի հանրային ընկալման բարձր ռիսկ, հատկապես եթե զուգորդվում է տեսչական/քաղաքապետարանային հսկողության շուրջ սկանդալներով։
Հիմնական հարցերը՝ Երևանի քաղաքապետարանին և վերահսկող մարմիններին
AntiCor-ը անհրաժեշտ է համարում հրապարակային պատասխաններ ստանալ հետևյալ հարցերին.
- «Նորաշեն 2» շենքի մասով շահագործման ընդունման ակտը ե՞րբ և ո՞ր հիմքերով է ստորագրվել, ինչ փաստաթղթերի արդյունքում։
- Պատուհանների «բացման/փոփոխման» վերաբերյալ խոսվող փաստերը կա՞ն արդյոք քաղաքապետարանի տեսչական մարմնի արձանագրություններում, և կիրառվե՞լ են վարչական միջոցներ։
- Քաղաքապետարանը պնդո՞ւմ է, որ շենքի ընդունման պահին բոլոր շեղումները վերացված են եղել։ Եթե այո՝ ապա ինչպե՞ս է հնարավոր, որ «ավարտական ակտից հետո» առաջանան նման «ժամանակավոր ծածկումներ»։
- ՔՊ-ին արված նվիրատվության և քաղաքաշինական գործընթացների միջև կա՞ որևէ ստուգված կապ (կամ հակառակը՝ կա՞ պաշտոնական պարզաբանում, որ կապ չի կարող լինել)։
Այս պահին խոսքը հանրային դաշտում շրջանառվող ահազանգերի և արդեն հրապարակված լրագրողական տվյալների համադրության մասին է։ Բայց հենց այսպիսի դեպքերում է, որ իշխանության մարմինների արագ, փաստարկված և փաստաթղթերով ամրապնդված արձագանքը կամ դադարեցնում է կոռուպցիոն կասկածները, կամ՝ հակառակը՝ դրանք խորացնում։